Trong tập 78 của chương trình Kính Đa Chiều, đạo diễn Lê Hoàng có cuộc trò chuyện đầy cảm xúc cùng bà Vũ Minh Nghĩa – cựu chiến sĩ Biệt động Sài Gòn thuộc Đội 5 huyền thoại. Qua những lời tâm sự chân thực, khán giả có cơ hội hiểu rõ hơn về con đường trở thành một chiến sĩ biệt động cũng như cuộc sống ẩn mình đầy gian khổ nhưng vô cùng tự hào của những người anh hùng thầm lặng.

Mở đầu chương trình, đạo diễn Lê Hoàng đưa ra nhận định rằng các chiến sĩ biệt động ngày xưa không được đào tạo chính quy như bộ đội đặc công, mà con đường tham gia cách mạng rất khác thường. Phản hồi về điều này, bà Vũ Minh Nghĩa cho biết nhận định của nam đạo diễn đúng khoảng 60%. Theo bà, đặc thù lớn nhất của biệt động Sài Gòn là khả năng hòa mình vào quần chúng nhân dân để hoạt động. Những người con từ nông thôn khi về thành thị phải học cách sinh hoạt, cùng ăn, cùng ở và cùng làm việc như một người dân thành phố thực thụ. Nam giới thường đóng vai người chạy xe xích lô, bán hàng rong, bán nước dừa; trong khi nữ giới làm nghề thợ may, bán rau hoặc bán báo. Lực lượng này không trải qua trường lớp chính quy mà chủ yếu truyền đạt kinh nghiệm thực tế cho nhau để giữ bí mật tuyệt đối.

Bà Vũ Minh Nghĩa sinh ra và lớn lên tại vùng đất cày xới bởi bom đạn Củ Chi. Từ năm 12 tuổi, bà bắt đầu tiếp xúc với các cán bộ nằm vùng và làm nhiệm vụ liên lạc cho các cuộc đấu tranh biểu tình. Mỗi khi quân địch đi lục soát, người mẹ sẽ ra tín hiệu để bà kịp thời thông báo cho các cán bộ lánh nạn. Đến năm 13, 14 tuổi, bà tham gia đội văn nghệ phục vụ đào địa đạo, phá đường và phá ấp chiến lược. Bước ngoặt lớn đến vào năm 1965, chứng kiến sự hy sinh anh dũng của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi trên pháp trường, ngọn lửa yêu nước trong lòng cô gái trẻ bùng cháy. Bà quyết định rời xa gia đình, gia nhập cách mạng và chọn vào các đơn vị chiến đấu kiên cường như người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi.

Clip: Câu chuyện từ cô bé 12 tuổi làm liên lạc ở Củ Chi đến hành trình trở thành nữ chiến sĩ biệt động:

Chia sẻ về quy mô lực lượng, bà Vũ Minh Nghĩa cho biết biên chế chính thức của mỗi đơn vị rất nhỏ gọn, chỉ từ 10 đến 20 người nhằm bảo đảm tính cơ động. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở bí mật trong nội đô lại vô cùng phong phú vì mỗi chiến sĩ đều xây dựng cho mình một đến hai chỗ dựa vững chắc. Bà thuộc Đội 5 Biệt động Quân khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định, một trong những đội lập nhiều chiến công vang dội nhất tại nội thành.

Trước khi tác chiến, bà trải qua ba tháng huấn luyện nghiêm ngặt về trinh sát địa bàn và sử dụng các loại súng tại căn cứ Củ Chi. Để bảo vệ tổ chức, các chiến sĩ biệt động tuân thủ những quy tắc ngầm nghiêm ngặt: đổi tên họ, không tiết lộ quê hương, chỉ biết người chỉ huy trực tiếp chứ không biết các đội khác. Nhờ tinh thần thép đó, bà Vũ Minh Nghĩa vinh dự tham gia trận đánh vào Dinh Độc Lập trong đợt một Tết Mậu Thân năm 1968 và cùng đơn vị tình báo tiến vào thành phố trong ngày 30/4 lịch sử.

Khép lại cuộc trò chuyện, đạo diễn Lê Hoàng bày tỏ niềm xúc động cùng lòng biết ơn sâu sắc trước những cống hiến tựa huyền thoại của bà Vũ Minh Nghĩa cùng lực lượng biệt động Sài Gòn năm xưa. Những ký ức vô giá được sẻ chia không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử hào hùng, mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về lòng yêu nước cùng tinh thần xả thân cho thế hệ mai sau.

Chương trình Kính Đa Chiều với chủ đề “Con đường trở thành chiến sĩ biệt động Sài Gòn” của bà Vũ Minh Nghĩa sẽ phát sóng lúc 18h ngày 19/5/2026 trên VTV9. Chương trình do VTV9 phối hợp Jet Studio thực hiện.

Gia Hưng