Hơn hai thập kỷ gắn bó với nghệ thuật sân khấu và phim ảnh, đạo diễn Chánh Trực đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng qua nhiều tác phẩm giàu chiều sâu và đong đầy cảm xúc.
Từ một cậu bé sinh hoạt tại đội kịch Tuổi Ngọc, trải qua những mặc cảm ngoại hình tuổi trưởng thành cho đến khi trở thành một đạo diễn, giảng viên gạo cội, hành trình của anh là minh chứng sống động cho tinh thần đổi mới, sự cống hiến thầm lặng và tình yêu nghề cháy bỏng.
Trao đổi với MC Minh Ngọc trong chương trình Chuyện Tối Cùng Sao, đạo diễn Chánh Trực kể, anh bén duyên với nghệ thuật từ rất sớm. Mới 12 – 13 tuổi, anh đã được đào tạo bài bản trong không gian nghệ thuật của Đội kịch Tuổi Ngọc. Thế nhưng, khi bước vào tuổi trưởng thành, rào cản tâm lý bất ngờ ập đến: Chánh Trực tự cảm thấy bản thân có khiếm khuyết về giọng nói và ngoại hình không đủ chuẩn mực để làm diễn viên. Trong bối cảnh nghệ thuật thời bấy giờ chưa có nhiều cơ hội mở ra như hiện tại, anh chọn nước đi rẽ hướng: Tốt nghiệp khoa Đông Phương học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn), sau đó tiếp tục thi vào khoa Đạo diễn (Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh).
“Thời điểm đó tôi nghĩ đơn giản lắm: Nếu không ai mời mình làm diễn viên, thì khi làm đạo diễn mình sẽ tự mời chính mình. Nhưng chính quá trình làm đạo diễn, lên sàn tập thị phạm cho diễn viên đã giúp tôi rèn luyện và khắc phục được nhược điểm giọng nói. Tôi nhận ra làm diễn viên đâu chỉ cần nhan sắc, từ đó tự định hướng bản thân sang các tuyến nhân vật hài, phản diện, ông già hay nhân vật có cá tính mạnh. Vậy là nghề diễn viên lại song hành cùng công việc đạo diễn” – Đạo diễn Chánh Trực trải lòng.
Chính những năm tháng miệt mài trên giảng đường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã rèn cho anh thói quen đọc sách – một nếp sống được anh duy trì cho đến tận hôm nay. Những tri thức phong phú về lịch sử, văn hóa phương Đông tích lũy qua từng trang sách đã thấm sâu vào tư duy, trở thành “kho báu” ngầm tự động bật ra mỗi khi anh dàn dựng hay sáng tạo tác phẩm mới.
Nhiều người thường thấy đạo diễn là người nắm trong tay quyền lực sân khấu, nhưng với Chánh Trực, tình yêu với nghề này lại đến từ một sức hút vô hình đầy khiêm nhường: Hạnh phúc với sự ẩn mình.
Trải qua hơn 25 năm làm nghề với hàng loạt bộ phim sitcom, vở kịch truyền hình và sân khấu (tiêu biểu như Ảo và thật, Phía sau tội ác, Cô gái triệu đô…), anh ngộ ra rằng vinh quang của người đạo diễn không nằm ở bề nổi hào nhoáng mà ở chiều sâu đằng sau tấm màn nhung. Khi các mảng miếng, lớp diễn, tình huống mình dày công kiến tạo được nghệ sĩ thể hiện thăng hoa và khán giả tung hô, đó chính là phần thưởng lớn nhất cho người đứng sau.
Nói về cái nghiệp dàn dựng, anh nhận định nghề đạo diễn thường chỉ thực sự “chín” khi người làm nghề bước qua tuổi 40. Đó là sự trải đời và bản lĩnh chỉ huy. Ở độ tuổi này, đạo diễn mới có đủ vốn sống, sự trải nghiệm qua nhiều tác phẩm và thấu hiểu những cung bậc cảm xúc hậu trường. Kế tiếp, tiếng nói của đạo diễn phải có trọng lượng. Đạo diễn là người kết nối, ra quyết định cuối cùng. Để điều khiển được sàn tập và thuyết phục được những diễn viên ngôi sao đầy cá tính nghe theo mình, người đạo diễn phải thực sự chín chắn và đúng đắn. Cuối cùng, đó là tâm thế đón nhận phản hồi. Người đạo diễn giỏi phải học được cách lắng nghe người khác phản bác, chấp nhận những ý kiến trái chiều một cách nền nã.
“Nghề này buồn cười lắm, vở diễn hay thì khán giả tung hô diễn viên, vở dở thì đi tìm đạo diễn. Nhiều diễn viên cũng đổ thừa cho đạo diễn. Mình phải chấp nhận vượt qua, đúng sai rồi sẽ có ngày khán giả nhận ra. Đến tuổi này, điều ngọt ngào nhất tôi nhận được là những cuộc gọi, tin nhắn xin lỗi từ các thế hệ diễn viên từ già đến trẻ. Đó là câu trả lời trọn vẹn nhất cho con đường tôi đã chọn” – Anh tâm sự.
Ở thời điểm hiện tại, đạo diễn Chánh Trực chia sẻ anh không còn mang tâm lý mơ mộng thời tuổi trẻ là phải tạo ra một “tác phẩm để đời” cho dân tộc hay nhân loại. Với anh, nghệ thuật không có cột mốc đích đến cố định. Bước qua ngọn núi này sẽ lại thấy những ngọn núi khác cao hơn, và hạnh phúc nằm chính ở quá trình leo núi ấy.
Mỗi ngày thấy bản thân tốt hơn hôm qua, hành trình nghề dày thêm một chút, tiếp tục chắt chiu từng cơ hội trên sân khấu để truyền nghề và dìu dắt thế hệ đàn em – đó là triết lý sống mà anh đuổi theo. Ở tuổi chín muồi của sự nghiệp, mong muốn lớn nhất của anh là giữ gìn sức khỏe để tiếp tục sáng suốt, cống hiến thêm nhiều ý tưởng nghệ thuật mới cho đời.
Chuyện Tối Cùng Sao tập 8 phát sóng 21h50 thứ Tư ngày 22/7/2026 trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
Trailer: https://youtu.be/NHFadhGjXYQ
Gia Anh
