Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục mang đến những vấn đề sức khỏe đang được nhiều người quan tâm, gồm Hệ miễn dịch suy yếu do lối sống thiếu khoa học và Lạm dụng vận động để xả stress có thể gây nguy hiểm.
Hệ miễn dịch suy yếu do lối sống thiếu khoa học
Hệ miễn dịch được xem là “lá chắn” tự nhiên giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và nhiều tác nhân gây bệnh từ môi trường. Tuy nhiên, áp lực công việc, nhịp sống bận rộn cùng những thói quen sinh hoạt thiếu khoa học đang khiến không ít người, đặc biệt là người trẻ, vô tình làm suy giảm sức đề kháng của chính mình. Khi hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể không chỉ dễ mắc các bệnh thông thường như cảm cúm, viêm họng kéo dài mà còn đối mặt với nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Theo ThS.BS.CKII Trần Ngọc Lưu Phương, nhiều thói quen tưởng chừng vô hại lại là nguyên nhân âm thầm làm tổn hại hệ miễn dịch. Tình trạng thiếu dinh dưỡng hoặc thừa cân, béo phì đều ảnh hưởng đến khả năng đề kháng của cơ thể. Bên cạnh đó, việc lạm dụng rượu bia có thể gây tổn thương gan, tủy xương và các cơ quan đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ miễn dịch. Thức khuya, căng thẳng kéo dài, ăn uống không điều độ cũng làm giảm quá trình tái tạo tế bào bạch cầu trong khi ngủ. Ngoài ra, việc tự ý sử dụng kháng sinh hoặc lạm dụng kháng sinh không đúng chỉ định không chỉ làm gia tăng tình trạng kháng thuốc mà còn khiến hệ miễn dịch dần suy yếu theo thời gian.
Đáng lo ngại, phần lớn những thói quen này diễn ra hằng ngày nhưng rất dễ bị xem nhẹ. Bỏ bữa sáng, thường xuyên thức khuya, ăn nhiều thức ăn nhanh, ngồi nhiều trước màn hình máy tính hoặc lười vận động đều có thể khiến cơ thể dần mất đi khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh.
Từng trải qua tình trạng sức khỏe suy giảm do lối sống thiếu khoa học, anh T.H.V cho biết trước đây anh thường xuyên thức khuya, ăn uống thất thường và bỏ bữa sáng. Ban đầu, anh không nhận thấy bất thường, nhưng sau một thời gian cơ thể thường xuyên mệt mỏi, dễ mắc các bệnh cảm vặt và hiệu quả công việc giảm sút. Chỉ khi đi khám, anh mới biết sức khỏe của mình đã bị ảnh hưởng và bắt đầu điều chỉnh lại giờ giấc sinh hoạt.
Các chuyên gia cho biết, hệ miễn dịch suy yếu thường không biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu mà chỉ xuất hiện qua những dấu hiệu quen thuộc như mệt mỏi kéo dài, thường xuyên mắc bệnh theo mùa, vết thương lâu lành, ngủ không ngon hoặc sức khỏe giảm sút không rõ nguyên nhân. Chính vì những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường nên nhiều người bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm
Theo ThS.BS.CKII Trần Ngọc Lưu Phương, để duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh, mỗi người cần xây dựng lối sống khoa học thông qua chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đúng giờ và tập luyện thường xuyên. Đồng thời, cần giữ tinh thần thoải mái, hạn chế rượu bia, thuốc lá và chủ động tiêm vắc xin đầy đủ.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, tăng cường hệ miễn dịch không đến từ những giải pháp phức tạp hay các sản phẩm được quảng cáo quá mức, mà bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Một giấc ngủ đủ, chế độ dinh dưỡng cân bằng, vận động đều đặn và biết lắng nghe cơ thể chính là nền tảng quan trọng giúp duy trì sức đề kháng bền vững, phòng ngừa bệnh tật và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Clip: https://www.youtube.com/watch?v=Eb8xxnLgnPw
Lạm dụng vận động để xả stress có thể gây nguy hiểm
Tuần này, Lời Cảnh Báo đề cập đến một xu hướng đang khá phổ biến trong cuộc sống hiện đại: Lạm dụng vận động để xả stress có thể gây nguy hiểm.
Trong cuộc sống nhiều áp lực, không ít người lựa chọn tập luyện thể thao như một cách để giải tỏa căng thẳng và cải thiện tinh thần. Khi vận động, cơ thể sẽ tiết ra các hormone như endorphin, dopamine và serotonin, giúp giảm cảm giác lo âu, tạo trạng thái hưng phấn và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, nếu tập luyện với cường độ quá cao hoặc vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể, đặc biệt trong lúc tinh thần đang căng thẳng, việc vận động không những không giúp giảm stress mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Theo chuyên gia tâm lý lâm sàng Đặng Khánh An, đây là xu hướng cần đặc biệt lưu ý. Khi căng thẳng kéo dài, cơ bắp của cơ thể vốn đã ở trạng thái co cứng. Nếu tiếp tục tập luyện với cường độ cao, nguy cơ chấn thương sẽ gia tăng đáng kể. Ngoài ra, khi stress ở mức độ cao, khả năng tập trung và phản xạ cũng suy giảm. Vì vậy, đối với các môn thể thao đối kháng hoặc có tính cạnh tranh như bóng đá, cầu lông, bóng bàn hay tennis, người tập rất dễ gặp tai nạn do mất tập trung hoặc xử lý tình huống không kịp thời.
Theo các chuyên gia, nhiều người thường nhầm lẫn cảm giác hưng phấn sau khi vận động với việc đã giải quyết được căng thẳng. Thực tế, việc tập luyện quá sức chỉ giúp giải tỏa cảm xúc trong thời gian ngắn, trong khi nguyên nhân gây stress vẫn còn tồn tại. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức, suy giảm thể lực và làm ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Đặc biệt, việc cố gắng chạy thật nhanh, nâng mức tạ quá sức hoặc tham gia các bài tập cường độ cao mà không khởi động đầy đủ, không kiểm soát nhịp tim và tình trạng cơ thể có thể làm tăng nguy cơ chấn thương cơ, khớp, tim mạch và nhiều biến chứng khác. Khi cảm xúc tiêu cực chi phối, việc tập luyện dễ trở thành cách giải tỏa cảm xúc nhất thời thay vì hoạt động nâng cao sức khỏe, khiến tâm lý càng thêm căng thẳng và mất kiểm soát.
Theo chuyên gia Đặng Khánh An, điều quan trọng nhất khi đối mặt với stress là nhận diện đúng cảm xúc của bản thân. Việc gọi tên những cảm xúc như tức giận, lo lắng, buồn bã hay thất vọng sẽ giúp mỗi người hiểu rõ mình đang gặp phải vấn đề gì để lựa chọn phương pháp giải tỏa phù hợp. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần nghỉ ngơi ngắn, đi dạo, uống một ly nước hoặc hít thở sâu cũng có thể giúp điều hòa cảm xúc trước khi quyết định tập luyện.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, thể dục thể thao luôn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được thực hiện đúng cách. Khi tinh thần không ổn định, nên ưu tiên những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe thư giãn hoặc các bài tập kết hợp điều hòa nhịp thở thay vì cố gắng tập luyện với cường độ cao. Việc lựa chọn bài tập phù hợp với thể trạng, độ tuổi và trạng thái tâm lý sẽ giúp cơ thể phục hồi hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ chấn thương.
Stress là điều khó tránh khỏi trong cuộc sống, nhưng việc giải tỏa căng thẳng cần được thực hiện một cách khoa học. Lắng nghe cơ thể, nhận diện cảm xúc và tập luyện đúng mức không chỉ giúp cải thiện sức khỏe thể chất mà còn góp phần duy trì sự cân bằng tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống và phòng tránh những hậu quả đáng tiếc do lạm dụng vận động gây ra.
Clip: https://www.youtube.com/watch?v=4TcNn704QzI
Lời Cảnh Báo là một chương trình thời sự, phản ánh những vấn đề đang được xã hội quan tâm, cung cấp cho người dân nhiều kiến thức bổ ích về các lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như: kinh tế, sức khỏe, giáo dục, an ninh trật tự, xã hội… Chương trình được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
Gia Anh
